Eξ αφορμης – Γλωσσικά ομοιώματα, 6/12/2009

Του Σπύρου Α. Μοσχονά

Μία βδομάδα πριν από τις εκλογές του Οκτωβρίου, ο Προφήτης μίλησε. Και είπε στους ψηφοφόρους: Αυτός ο «ξενότροπος κομματάρχης» που τον προορίζουν για πρωθυπουργό δεν μπορεί να ξεχωρίσει το «πηλίκον» από το «πηλήκιο». Μπερδεύει τις «κάλπες» με τις «κάλτσες». Σ’ αυτόν, έναν «ανελλήνιστο» που δεν ξέρει «πού βρίσκονται τα γλωσσικά σύνορα της ελληνικής ετερότητας», θα εμπιστευτούμε τα γεωγραφικά μας σύνορα; Αυτός κάνει μόνο για «κανένα Βέλγιο ή Λουξεμβούργο», κράτη «με γλώσσα (και συνείδηση) δίχως ετερότητα». Είναι ικανός να ξεπουλήσει τη χώρα. Η γλωσσική απώλεια «δεν μπορεί να μετρηθεί παρά και με εδαφική συρρίκνωση». Αποφράδες ημέρες μάς περιμένουν, όπως εκείνες του 1920. Το «ιστορικό τέλος» του Ελληνισμού πλησιάζει. Αυτά είπε ο Προφήτης («Η Καθημερινή», 27/9/2009).

Αν πηγαίνει άσχημα η πολιτική, άσχημα πάει κι η ζωή σου (Εμμ. Κριαράς), Καθημερινή 29/11/2009

Της Μαριας Kατσουνακη

Ο Εμμανουήλ Κριαράς είχε χθες τα γενέθλιά του. Δύσκολο να του ευχηθεί κανείς, αφού το «να τα εκατοστήσετε» έχει εδώ και μια τριετία εκπληρωθεί. Από σήμερα, ένας από τους σημαντικότερους λόγιους του 20ού αιώνα, διανύει το 104ο έτος του. Η ζωή του, εκτός από μυθιστορηματική σε έκταση και γεγονότα, είναι ταυτόχρονα και ένας μίτος για την ιστορία της νεοελληνικής εκπαίδευσης. Γνώρισε από κοντά τον Γιάννη Ψυχάρη, βρέθηκε στη Γερμανία το 1930, στον ζόφο της ανόδου του ναζισμού, πέρασε την Κατοχή στην Αθήνα, με «αντίσταση κατά του κατακτητή», επιβιβάστηκε στο πλοίο Ματαρόα το ’45 για να ολοκληρώσει τις μεταπτυχιακές σπουδές του στο Παρίσι, δίδαξε μεσαιωνική φιλολογία στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (1950), συνέδεσε το έργο του με τη γλωσσική μεταρρύθμιση του 1976 και την καθιέρωση του μονοτονικού το 1982.

Οι πιο δημοφιλείς, ανθεκτικοί «μύθοι», Καθημερινή 29/11/2009

Προϊόντα παρανοήσεων ή λαθροχειρίας, μεταφέρονται εδώ και χρόνια από στόμα σε στόμα και από email σε email

Της Λίνας Γιαννάρου

Εχετε ακούσει βέβαια ότι η ελληνική είναι η πλουσιότερη γλώσσα του κόσμου, με περισσότερες από 6 εκατ. λέξεις και 78 εκατ. λεκτικούς τύπους. Οπως και ότι η Apple υλοποιεί πρόγραμμα εκμάθησης ελληνικών, αφού οι εξελιγμένοι υπολογιστές δέχονται ως «νοηματική» μόνον την ελληνική. Φανταστείτε πόσο διαφορετικά θα ήταν τα πράγματα αν σε εκείνη την ψηφοφορία, που είχε πραγματοποιηθεί στις νεοσύστατες ΗΠΑ, τα ελληνικά γίνονταν η επίσημη γλώσσα τους…

Συνέντευξη Εμμ. Κριαρά, Τα Νέα 28/11/2009

Οι άλλοι πρωταγωνιστές «Σοσιαλιστής υπήρξα από τότε που έγινα δημοτικιστής»

«Οι γονείς μου δεν ήθελαν να γίνω φιλόλογος διότι δεν θα έβγαζα πολύ ψωμί»
Ο Εμμανουήλ Κριαράς με τη γυναίκα του Αικατερίνη την οποία φώναζε  συνήθως «χαρούδι μου»

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ: ΣΤΑΥΡΟΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ

 

Η Θεσσαλονίκη ήταν γεμάτη γνωστούς. Σε κάθε μέτρο κι ένα «γεια». Ήταν οι μέρες του Φεστιβάλ Κινηματογράφου και ο αέρας είχε τη μυρωδιά που σκορπάνε μόνο τα μεγάλα γεγονότα πολιτισμού. Στην παραλία μια παρέα ξένων προσπαθεί να χωρέσει στο κάδρο του κινητού μαζί με τον Λευκό Πύργο! Μου ζητούν να τους βοηθήσω. Στριμώχνονται, τους φωτογραφίζω και αρχίζω να τρέχω. Δεν θέλω να αργήσω ούτε λεπτό. Άλλωστε στο τηλέφωνο ήταν σαφής. «Θα σας περιμένω στις 10 ακριβώς».

E-mail

Η γλώσσα είναι το αμαρτωλό μας τραγούδι

Η γλώσσα είναι το αμαρτωλό μας τραγούδι

E-mailΕκτύπωση

Του Δημοσθένη Κερασίδη

Πώς ζει άραγε ο επιμελητής εκδόσεων; Στις μέρες μας σίγουρα «κατά τύχη». Ενώ μια ζωή ζούσε «κατά λάθος». Εξηγούμαι πάραυτα: όπως ο αγγειοπλάστης δουλεύει με τον πηλό, ο πυροσβέστης με τη φωτιά, ο συγγραφέας με τις λέξεις, έτσι και ο επιμελητής δουλεύει με το λάθος. Το λάθος είναι το πάθος του. Για την ακρίβεια, το σωστό είναι το πάθος του, γι’ αυτό και έχει ευαισθησία στο λάθος. Κι όταν αυτό το πάθος χρονολογείται από την εποχή της τυπογραφίας, τότε μάλλον είναι χρόνιο-αιώνιο. Αν και τω καιρώ εκείνω υπήρχε μόνο ο δικός μας Ανθρωπίδης… ο διορθωτής εννοώ.

Στην εποχή μας ο επιμελητής εκδόσεων ζει μια παράλογη μοίρα, ένα ζόρικο ριζικό θα έλεγα: ενώ από τη μια επιτέλους τον αναγνωρίζουν, τον τιμούν κατά κάποιον τρόπο και βλέπει, έστω κι από την κλειδαρότρυπα, το φως της δημοσιότητας –παρόλο που έχει μάθει πια να ζει με αυτάρκεια μες στη σπηλιά του–, από την άλλη τον παραγνωρίζουν και τον υποτιμούν κατά πολλούς τρόπους, γενικά υφίσταται τη μεγαλύτερη απαξίωση των τελευταίων τριάντα ετών – οικονομικά, ηθικά κτλ. Πριν προλάβει καλά καλά να βγει από την αφάνεια, καλείται, εκών άκων, να αναγεννηθεί από τις στάχτες του, διότι, αν και θεωρείται απολύτως απαραίτητος για τη διαδικασία παραγωγής του βιβλίου, που σημαίνει πως κινείται στο κέντρο του εκδοτικού χώρου, τελικά εξωθείται στο περιθώριο και στο σκοτάδι.

Και σαν να μην έφτανε αυτό, ζώντας –πιο σωστά, ασθμαίνοντας!– σε αυτή την τόσο τρυφερή, γεμάτη υπέροχες εκπλήξεις και υποσχέσειςεποχή, καλείται εκ των πραγμάτων να μετατρέψει την οδύνη του σε ωδίνη, να κάνει γέννα προσωπική και μέσα στη θυελλώδη συγκυρία της κρίσης να οξύνει την κρίση του… Παρότι τώρα πια έχει «σπίτι», έχει σύλλογο –όνειρο πολλών γενιών στο παρελθόν και εφιάλτης διαφόρων προσκυνημένων σήμερα–, είναι περισσότερο γυμνός από ποτέ.

 

Ο επιμελητής ως επαγγελματίας είναι επιφορτισμένος με το καθήκον να μετατρέψει σε βιβλίο το χειρόγραφο που το