Συνέντευξη Εμμ. Κριαρά, Τα Νέα 28/11/2009

Οι άλλοι πρωταγωνιστές «Σοσιαλιστής υπήρξα από τότε που έγινα δημοτικιστής»

«Οι γονείς μου δεν ήθελαν να γίνω φιλόλογος διότι δεν θα έβγαζα πολύ ψωμί»
Ο Εμμανουήλ Κριαράς με τη γυναίκα του Αικατερίνη την οποία φώναζε  συνήθως «χαρούδι μου»

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ: ΣΤΑΥΡΟΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ

 

Η Θεσσαλονίκη ήταν γεμάτη γνωστούς. Σε κάθε μέτρο κι ένα «γεια». Ήταν οι μέρες του Φεστιβάλ Κινηματογράφου και ο αέρας είχε τη μυρωδιά που σκορπάνε μόνο τα μεγάλα γεγονότα πολιτισμού. Στην παραλία μια παρέα ξένων προσπαθεί να χωρέσει στο κάδρο του κινητού μαζί με τον Λευκό Πύργο! Μου ζητούν να τους βοηθήσω. Στριμώχνονται, τους φωτογραφίζω και αρχίζω να τρέχω. Δεν θέλω να αργήσω ούτε λεπτό. Άλλωστε στο τηλέφωνο ήταν σαφής. «Θα σας περιμένω στις 10 ακριβώς».

E-mail

Η γλώσσα είναι το αμαρτωλό μας τραγούδι

Η γλώσσα είναι το αμαρτωλό μας τραγούδι

E-mailΕκτύπωση

Του Δημοσθένη Κερασίδη

Πώς ζει άραγε ο επιμελητής εκδόσεων; Στις μέρες μας σίγουρα «κατά τύχη». Ενώ μια ζωή ζούσε «κατά λάθος». Εξηγούμαι πάραυτα: όπως ο αγγειοπλάστης δουλεύει με τον πηλό, ο πυροσβέστης με τη φωτιά, ο συγγραφέας με τις λέξεις, έτσι και ο επιμελητής δουλεύει με το λάθος. Το λάθος είναι το πάθος του. Για την ακρίβεια, το σωστό είναι το πάθος του, γι’ αυτό και έχει ευαισθησία στο λάθος. Κι όταν αυτό το πάθος χρονολογείται από την εποχή της τυπογραφίας, τότε μάλλον είναι χρόνιο-αιώνιο. Αν και τω καιρώ εκείνω υπήρχε μόνο ο δικός μας Ανθρωπίδης… ο διορθωτής εννοώ.

Στην εποχή μας ο επιμελητής εκδόσεων ζει μια παράλογη μοίρα, ένα ζόρικο ριζικό θα έλεγα: ενώ από τη μια επιτέλους τον αναγνωρίζουν, τον τιμούν κατά κάποιον τρόπο και βλέπει, έστω κι από την κλειδαρότρυπα, το φως της δημοσιότητας –παρόλο που έχει μάθει πια να ζει με αυτάρκεια μες στη σπηλιά του–, από την άλλη τον παραγνωρίζουν και τον υποτιμούν κατά πολλούς τρόπους, γενικά υφίσταται τη μεγαλύτερη απαξίωση των τελευταίων τριάντα ετών – οικονομικά, ηθικά κτλ. Πριν προλάβει καλά καλά να βγει από την αφάνεια, καλείται, εκών άκων, να αναγεννηθεί από τις στάχτες του, διότι, αν και θεωρείται απολύτως απαραίτητος για τη διαδικασία παραγωγής του βιβλίου, που σημαίνει πως κινείται στο κέντρο του εκδοτικού χώρου, τελικά εξωθείται στο περιθώριο και στο σκοτάδι.

Και σαν να μην έφτανε αυτό, ζώντας –πιο σωστά, ασθμαίνοντας!– σε αυτή την τόσο τρυφερή, γεμάτη υπέροχες εκπλήξεις και υποσχέσειςεποχή, καλείται εκ των πραγμάτων να μετατρέψει την οδύνη του σε ωδίνη, να κάνει γέννα προσωπική και μέσα στη θυελλώδη συγκυρία της κρίσης να οξύνει την κρίση του… Παρότι τώρα πια έχει «σπίτι», έχει σύλλογο –όνειρο πολλών γενιών στο παρελθόν και εφιάλτης διαφόρων προσκυνημένων σήμερα–, είναι περισσότερο γυμνός από ποτέ.

 

Ο επιμελητής ως επαγγελματίας είναι επιφορτισμένος με το καθήκον να μετατρέψει σε βιβλίο το χειρόγραφο που το

Κερκοπίθηκοι, έχουν γλώσσα με συντακτικό, Καθημερινή 12/12/2009

The New York Times

Τι θα μπορούσαν να σημαίνουν οι ήχοι «μπουμ μπουμ», «κρακ κρακ» και «χοκ, χοκ, χοκ»; Αν γνωρίζετε το νόημά τους, μπορείτε να επαίρεστε ότι κατέχετε το μισό λεξιλόγιο ενός κερκοπιθήκου Καμπέλι, ενός πρωτεύοντος που ζει στο εθνικό πάρκο Ταΐ στην Ακτή του Ελεφαντοστού. Τα ενήλικα αρσενικά μπορούν να αναπαράγουν έξι διαφορετικούς ήχους, καθένας από τους οποίους έχει το δικό του νόημα. Εφόσον συνδυαστούν δύο ή περισσότεροι, μπορούν να σχηματίσουν διαφορετικά μηνύματα.

Νέο λεξικό Μπαμπινιώτη

Σαν «ένα σύμπαν που έχει μέσα πολλούς γαλαξίες». Ετσι παρομοίασε τη γλώσσα μας που «μας ταξιδεύει και πετάει μαζί με τη σκέψη μας» ο πρώην πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών, καθηγητής Γ. Μπαμπινιώτης παρουσιάζοντας προχθές το νέο του λεξικό, συνωνύμων και αντωνύμων της ελληνικής γλώσσας.

Από τις πιο συνηθισμένες δυσκολίες, όταν γράφουμε ένα κείμενο, είναι να αναζητούμε μια άλλη λέξη ώστε να μην επαναλάβουμε κάποια που έχουμε ήδη χρησιμοποιήσει. Αλλοτε, από ένα σύνολο λέξεων που ανακαλούμε στη μνήμη μας, δεν μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα ποια είναι η καταλληλότερη γι’ αυτό που γράφουμε. Αλλες φορές πάλι δεν είμαστε σε θέση να εξηγήσουμε σε τι διαφέρουν κάποιες λέξεις που μας φαίνονται όμοιες στη σημασία ή δεν είμαστε σίγουροι πού πρέπει να χρησιμοποιήσουμε τη μία ή την άλλη.

 

Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις δίνει απαντήσεις το Λεξικό Συνωνύμων- Αντωνύμων, που συντάχθηκε έτσι ώστε να ανταποκρίνεται στις γλωσσικές ανάγκες των ομιλητών της ελληνικής που θέλουν να είναι εύστοχοι, ακριβείς και επικοινωνιακά αποτελεσματικοί.

Ιερός πόλεμος για τη δημοτική, Τα Νέα 14/12/2009

Στην Πρέβεζα παπάδες λειτουργούν και τελούν μυστήρια στη νεοελληνική

ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Μάνος Χαραλαμπάκης

«Τον τελευταίο καιρό (περίπου τα δύο προηγούμενα χρόνια) άρχισαν πολλές ενορίες της Μητροπόλεώς μας να χρησιμοποιούν στη λατρεία τη δημοτική γλώσσα. Να λειτουργούν (όλη τη θεία λειτουργία ή μόνον κάποιες ευχές της αγίας αναφοράς συνήθως), να βαφτίζουν και να ευλογούν γάμους στη Νέα Ελληνική».