Γνώση και γλώσσα, Το Βήμα 22/11/2009

Δ. N. Mαρωνίτης 

Η απερίφραστη δήλωση του μεγάλου δασκάλου Εμμανουήλ Κριαρά στον νέο πρωθυπουργό της χώρας ότι θεωρεί καταστροφική τη διδασκαλία της αρχαίας ελληνικής γλώσσας στις τρεις τάξεις του Γυμνασίου, επειδή στην πραγματικότητα υπονομεύει την ευρύτερη και βαθύτερη άσκηση της μητρικής γλώσσας, προκάλεσε ήδη έντονες, έντυπες και ηλεκτρονικές, αντιδράσεις. Τα σχόλια που ακούγονται και γράφονται (περισσεύουν τα αντιρρητικά έναντι των υπερασπιστικών) είναι γνωστά, συγχέοντας σκόπιμα δύο ριζικούς όρους: τη γνώση και τη γλώσσα. Θα επιμείνω:

Eξ αφορμης – Σικάγο: ένα συνέδριο και μια εταιρεία, Καθημερινή 22/11/2009

Του Φοιβου Eυθ. Παναγιωτιδη

Στα τέλη Οκτωβρίου συμμετείχα στο 9ο Διεθνές Συνέδριο Ελληνικής Γλωσσολογίας στο Πανεπιστήμιο του Σικάγου. Το Διεθνές Συνέδριο Ελληνικής Γλωσσολογίας διοργανώνεται κάθε διετία και από διαφορετικό πανεπιστήμιο, ενώ το φετινό συνέδριο του Σικάγου στέφθηκε από μεγάλη επιτυχία, παρότι οι περισσότεροι συμμετέχοντες έπρεπε να περάσουν τον Ατλαντικό για να συμμετάσχουν σε αυτό.

Γλωσσικός φετιχισμός, Ελευθεροτυπία 14/11/2009

Η σημαντικότητα και μάλιστα η οικουμενικότητα του θέματος «γλώσσα» έγκειται στην άρρηκτη διασύνδεσή της με τις βασικές συνιστώσες της ανθρώπινης ύπαρξης: την αίσθηση, τη σκέψη και την πράξη.

Eξ αφορμης – Γλωσσικά ομοιώματα, 6/12/2009

Του Σπύρου Α. Μοσχονά

Μία βδομάδα πριν από τις εκλογές του Οκτωβρίου, ο Προφήτης μίλησε. Και είπε στους ψηφοφόρους: Αυτός ο «ξενότροπος κομματάρχης» που τον προορίζουν για πρωθυπουργό δεν μπορεί να ξεχωρίσει το «πηλίκον» από το «πηλήκιο». Μπερδεύει τις «κάλπες» με τις «κάλτσες». Σ’ αυτόν, έναν «ανελλήνιστο» που δεν ξέρει «πού βρίσκονται τα γλωσσικά σύνορα της ελληνικής ετερότητας», θα εμπιστευτούμε τα γεωγραφικά μας σύνορα; Αυτός κάνει μόνο για «κανένα Βέλγιο ή Λουξεμβούργο», κράτη «με γλώσσα (και συνείδηση) δίχως ετερότητα». Είναι ικανός να ξεπουλήσει τη χώρα. Η γλωσσική απώλεια «δεν μπορεί να μετρηθεί παρά και με εδαφική συρρίκνωση». Αποφράδες ημέρες μάς περιμένουν, όπως εκείνες του 1920. Το «ιστορικό τέλος» του Ελληνισμού πλησιάζει. Αυτά είπε ο Προφήτης («Η Καθημερινή», 27/9/2009).

Αν πηγαίνει άσχημα η πολιτική, άσχημα πάει κι η ζωή σου (Εμμ. Κριαράς), Καθημερινή 29/11/2009

Της Μαριας Kατσουνακη

Ο Εμμανουήλ Κριαράς είχε χθες τα γενέθλιά του. Δύσκολο να του ευχηθεί κανείς, αφού το «να τα εκατοστήσετε» έχει εδώ και μια τριετία εκπληρωθεί. Από σήμερα, ένας από τους σημαντικότερους λόγιους του 20ού αιώνα, διανύει το 104ο έτος του. Η ζωή του, εκτός από μυθιστορηματική σε έκταση και γεγονότα, είναι ταυτόχρονα και ένας μίτος για την ιστορία της νεοελληνικής εκπαίδευσης. Γνώρισε από κοντά τον Γιάννη Ψυχάρη, βρέθηκε στη Γερμανία το 1930, στον ζόφο της ανόδου του ναζισμού, πέρασε την Κατοχή στην Αθήνα, με «αντίσταση κατά του κατακτητή», επιβιβάστηκε στο πλοίο Ματαρόα το ’45 για να ολοκληρώσει τις μεταπτυχιακές σπουδές του στο Παρίσι, δίδαξε μεσαιωνική φιλολογία στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (1950), συνέδεσε το έργο του με τη γλωσσική μεταρρύθμιση του 1976 και την καθιέρωση του μονοτονικού το 1982.