News - Leximania

Κερκοπίθηκοι, έχουν γλώσσα με συντακτικό, Καθημερινή 12/12/2009

The New York Times

Τι θα μπορούσαν να σημαίνουν οι ήχοι «μπουμ μπουμ», «κρακ κρακ» και «χοκ, χοκ, χοκ»; Αν γνωρίζετε το νόημά τους, μπορείτε να επαίρεστε ότι κατέχετε το μισό λεξιλόγιο ενός κερκοπιθήκου Καμπέλι, ενός πρωτεύοντος που ζει στο εθνικό πάρκο Ταΐ στην Ακτή του Ελεφαντοστού. Τα ενήλικα αρσενικά μπορούν να αναπαράγουν έξι διαφορετικούς ήχους, καθένας από τους οποίους έχει το δικό του νόημα. Εφόσον συνδυαστούν δύο ή περισσότεροι, μπορούν να σχηματίσουν διαφορετικά μηνύματα.

Νέο λεξικό Μπαμπινιώτη

19AugustLeximania.grGreek Language, Language, Lexicography, News, Onomasiology

Σαν «ένα σύμπαν που έχει μέσα πολλούς γαλαξίες». Ετσι παρομοίασε τη γλώσσα μας που «μας ταξιδεύει και πετάει μαζί με τη σκέψη μας» ο πρώην πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών, καθηγητής Γ. Μπαμπινιώτης παρουσιάζοντας προχθές το νέο του λεξικό, συνωνύμων και αντωνύμων της ελληνικής γλώσσας.

Από τις πιο συνηθισμένες δυσκολίες, όταν γράφουμε ένα κείμενο, είναι να αναζητούμε μια άλλη λέξη ώστε να μην επαναλάβουμε κάποια που έχουμε ήδη χρησιμοποιήσει. Αλλοτε, από ένα σύνολο λέξεων που ανακαλούμε στη μνήμη μας, δεν μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα ποια είναι η καταλληλότερη γι’ αυτό που γράφουμε. Αλλες φορές πάλι δεν είμαστε σε θέση να εξηγήσουμε σε τι διαφέρουν κάποιες λέξεις που μας φαίνονται όμοιες στη σημασία ή δεν είμαστε σίγουροι πού πρέπει να χρησιμοποιήσουμε τη μία ή την άλλη.

Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις δίνει απαντήσεις το Λεξικό Συνωνύμων- Αντωνύμων, που συντάχθηκε έτσι ώστε να ανταποκρίνεται στις γλωσσικές ανάγκες των ομιλητών της ελληνικής που θέλουν να είναι εύστοχοι, ακριβείς και επικοινωνιακά αποτελεσματικοί.

Ιερός πόλεμος για τη δημοτική, Τα Νέα 14/12/2009

19AugustLeximania.grGreek Language, News

Στην Πρέβεζα παπάδες λειτουργούν και τελούν μυστήρια στη νεοελληνική

ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Μάνος Χαραλαμπάκης

«Τον τελευταίο καιρό (περίπου τα δύο προηγούμενα χρόνια) άρχισαν πολλές ενορίες της Μητροπόλεώς μας να χρησιμοποιούν στη λατρεία τη δημοτική γλώσσα. Να λειτουργούν (όλη τη θεία λειτουργία ή μόνον κάποιες ευχές της αγίας αναφοράς συνήθως), να βαφτίζουν και να ευλογούν γάμους στη Νέα Ελληνική».

Η ΕΡΓΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΜΑΝΟΛΗ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗ ΣΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙΔΟΥ

19AugustLeximania.grNews

Ο στρατευμένος της γλώσσας

Ο γλωσσολόγος Μανόλης Τριανταφυλλίδης (1883-1959) δεν αποτελεί ένα αίνιγμα για τα ελληνικά γράμματα, αφού από πολύ νωρίς διάλεξε το στρατόπεδο των δημοτικιστών.

Ο καθηγητής Γεώργιος Χατζιδάκις τού έμαθε τη μέθοδο, με την οποία μελέτησε τη γλώσσα του ελληνικού λαού. Ομως, ο Ελισαίος Γιαννίδης ήταν το φωτισμένο μυαλό που τον έμπασε στο πεδίο του μαχόμενου δημοτικισμού.

Τώρα, μία έκθεση με αυθεντικά τεκμήρια από την εργοβιογραφία του παρακολουθεί μια πορεία, όχι χωρίς εμπόδια, από τη γέννησή του ώς την ίδρυση της μεγάλης κληρονομιάς του, του Ινστιτούτου Νεοελληνικών Σπουδών. Το υλικό, που αποτελείται από επιστολές, έγγραφα, ημερολόγια, τετράδια, φωτογραφίες, θα βρίσκεται, ώς τις 27 του μήνα, στη Βιβλιοθήκη του Ιδρύματος Ευγενίδου (λεωφ. Συγγρού 387). Πραγματοποιείται με αφορμή το 8ο Συνέδριο-αφιέρωμα στον Μανόλη Τριανταφυλλίδη, που οργάνωσε, την περασμένη εβδομάδα, η Ελληνική Εταιρεία Ορολογίας, σε συνεργασία με το Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο και το Ιδρυμα Ευγενίδου.

Τριανταφυλλίδης – Κριαράς, Το Βήμα 13/12/2009

19AugustLeximania.grNews

Δ. Ν. Μαρωνίτης

Δύο οι αφορμές σύζευξης των επίτιτλων ονομάτων. Η μία (χρονολογημένη στις 21 Νοεμβρίου και εντοπισμένη στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης) αφορούσε μνημονική εκδήλωση του Ιδρύματος Νεοελληνικών Σπουδών, αφιερωμένη στον Μανόλη Τριανταφυλλίδη για τα πενήντα χρόνια από τον θάνατό του, με πρώτο ομιλητή τον Εμμ. Κριαρά. Η δεύτερη αναφέρεται σε πρόσφατη συνέντευξη του δασκάλου, αποτυπωμένη από τον Σταύρο Θεοδωράκη στα ΝΕΑ (Σαββατοκύριακο 28-29 Νοεμβρίου). Εκδήλωση και συνέντευξη συστήνουν δύο διαδοχικούς εμπνευστές και ασκητές της μετέωρης ακόμη εκπαιδευτικής μας μεταρρύθμισης, που την εκμεταλλεύονται επιτήδειοι και ανεπιτήδειοι διαχειριστές.