Εξ αφορμής – Υπαρκτές λέξεις, δυνατές λέξεις, Καθημερινή 3/1/2010

Του Ευθ. Φοιβου Παναγιωτιδη*

Φίλος γιατρός με ρώτησε αν υπάρχει η λέξη «εξίτηλος». Του απάντησα ότι δεν ξέρω κι εκείνος αναρωτήθηκε ποιος μπορεί τότε να ξέρει. Βεβαίως, η σύντομη απάντηση για το αν υπάρχει η τάδε ή η δείνα λέξη βρίσκεται σε κάποιο λεξικό, αλλά η σύντομη αυτή απάντηση κάθε άλλο παρά ολοκληρωμένη είναι.

Μια μαυρισμένη ταμπέλα, αντί για μνήμη, Τα Νέα 4/1/2010

Την επομένη των Χριστουγέννων συμπληρώθηκαν πέντε χρόνια από τον ξαφνικό θάνατο του κορυφαίου γλωσσολόγου Τάσου Χριστίδη.

Πέντε χρόνια που δεν έφταναν να τα γεμίσουν οι πολλές και ακριβές αναμνήσεις που μας άφησε, οι σκέψεις που μας κληροδότησε, τα βιβλία του: τοΓλώσσα, πολιτική, πολιτισμός, και οι Όψεις της γλώσσας, σύντομα, αστραφτερά κείμενα, ιδεογλωσσικά μανιφέστα θα μπορούσα να πω, η θαυμαστά συνοπτική κι όμως πληρέστατη Ιστορία της αρχαίας ελληνικής γλώσσας, που δεν πρόλαβε να την δει τυπωμένη, ή η μνημειώδης Ιστορία της ελληνικής γλώσσαςτην οποία επιμελήθηκε κ.ά.

Τριανταφυλλίδης – Κριαράς, Το Βήμα 13/12/2009

Δ. Ν. Μαρωνίτης

Δύο οι αφορμές σύζευξης των επίτιτλων ονομάτων. Η μία (χρονολογημένη στις 21 Νοεμβρίου και εντοπισμένη στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης) αφορούσε μνημονική εκδήλωση του Ιδρύματος Νεοελληνικών Σπουδών, αφιερωμένη στον Μανόλη Τριανταφυλλίδη για τα πενήντα χρόνια από τον θάνατό του, με πρώτο ομιλητή τον Εμμ. Κριαρά. Η δεύτερη αναφέρεται σε πρόσφατη συνέντευξη του δασκάλου, αποτυπωμένη από τον Σταύρο Θεοδωράκη στα ΝΕΑ (Σαββατοκύριακο 28-29 Νοεμβρίου). Εκδήλωση και συνέντευξη συστήνουν δύο διαδοχικούς εμπνευστές και ασκητές της μετέωρης ακόμη εκπαιδευτικής μας μεταρρύθμισης, που την εκμεταλλεύονται επιτήδειοι και ανεπιτήδειοι διαχειριστές.

Ιερός πόλεμος για τη δημοτική, Τα Νέα 14/12/2009

Στην Πρέβεζα παπάδες λειτουργούν και τελούν μυστήρια στη νεοελληνική

ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Μάνος Χαραλαμπάκης

«Τον τελευταίο καιρό (περίπου τα δύο προηγούμενα χρόνια) άρχισαν πολλές ενορίες της Μητροπόλεώς μας να χρησιμοποιούν στη λατρεία τη δημοτική γλώσσα. Να λειτουργούν (όλη τη θεία λειτουργία ή μόνον κάποιες ευχές της αγίας αναφοράς συνήθως), να βαφτίζουν και να ευλογούν γάμους στη Νέα Ελληνική».

Κερκοπίθηκοι, έχουν γλώσσα με συντακτικό, Καθημερινή 12/12/2009

The New York Times

Τι θα μπορούσαν να σημαίνουν οι ήχοι «μπουμ μπουμ», «κρακ κρακ» και «χοκ, χοκ, χοκ»; Αν γνωρίζετε το νόημά τους, μπορείτε να επαίρεστε ότι κατέχετε το μισό λεξιλόγιο ενός κερκοπιθήκου Καμπέλι, ενός πρωτεύοντος που ζει στο εθνικό πάρκο Ταΐ στην Ακτή του Ελεφαντοστού. Τα ενήλικα αρσενικά μπορούν να αναπαράγουν έξι διαφορετικούς ήχους, καθένας από τους οποίους έχει το δικό του νόημα. Εφόσον συνδυαστούν δύο ή περισσότεροι, μπορούν να σχηματίσουν διαφορετικά μηνύματα.